“බටහිර විද්යාව තවත් එක් තීරණ ගැනීමේ ක්රමයක් විතරයි” කියන එක නලින් සිල්වා මහතාගේ ගිණුමට බැර කරලා ඔය නලින්ගේ මතවාද කාටද ඕනෑ කියලා අත පිහිදගන්නවාට වඩා අපි එය ප්රායෝගිකව අවබෝධකරගත යුතු බව සිතේ.
බොහෝ යුරෝපීයයන් පිළිගන්නේ ඇමරිකාව සොයා ගත්තේ කොළොම්බස් කියලනේ, ඒත් ඊට පෙර චීනයේ “චෙන්ග් හෝ” කියල සෙන්පති කෙනෙක් 1421 දී ඇමරිකාවට ගිහිල්ලා තියෙනවාලු. එසේම චීනයේ පැරණි පොත්ගුලක මේ සියල්ලන්ටම කලින් කාලයේ අඳපු ඇමරිකන් සිතියමකුත් තිබී තිබෙනවාලු. එපමණක් නොව පැහැදිලිවම කොළොම්බස් එහි යන්න කලින් බන්ටු, මායා, ඉන්කා ආදී බොහෝ ගෝත්රිකයන් එහි සිට ඇත. ඉතින් ඇමරිකාව සොයාගත්තේ කොළොම්බස් කියල කියන්නේ, ඇමරිකාව ගැන මුළින්ම සුද්දන්ට හරි විදියට දැනගන්නට ලැබුනේ කොළොම්බස්ගෙන් නිසයි, එනම් මේ මතවාදය තිබෙන්නේ යුරෝපීයයන්ට සාපේක්ෂව.
ඒ විධියට ගත්තොත් “බටහිර විද්යාව තවත් එක් තීරණ ගැනීමේ ක්රමයක් විතරයි” කියල කවුරුන් කිව්වත් මෑත යුගයේ සිංහලයන්ට හරියට මේ මතවාදය කැව්වේ මහාචාර්ය නලින් සිල්වා මහතා නිසා අපට අනුවනම් එම මතවාදය සොයා ගත්තේ ඔහුම තමයි. එසේ නැතිව සුද්දන්ගේ කෝණයෙන් බැලුවොත් අපිට කියන්න වේවි, ශ්රී ලංකාව සොයා ගත්තේ ලොරෙන්සෝද අල්මේදා කියලා!
හැබැයි මට තමත් මතකයි පාසලේදී ඉගෙන ගත්තා ඇමරිකාව සොයා ගත්තේ ක්රිස්ටෝපර් කොළොම්බස් වර්ශ 1492 දී කියලා, ඒත් ශ්රී ලංකාව හොයා ගත්තේ කවුද කියලනම් කිව්වේ නැත්තේ එහෙම කිව්වොත් බටහිර දැණුම ඒ ආකාරයෙන්ම පිළිපදින සමහර ඇදුරන්ගේ නූගත්කම හෙළි වෙන නිසා වෙන්න ඇති 
ඉතින් මේකෙන් පේන්නේ නූතන භූගෝල විද්යාවේ පවා තිබෙන බටහිර චින්තනයේ ආධිපත්යයයි.
ඉතින් මේකෙන් පේන්නේ නූතන භූගෝල විද්යාවේ පවා තිබෙන බටහිර චින්තනයේ ආධිපත්යයයි.දැන් යළිත් මුල් ඡේදය ගැන කතා කළොත්, අපි කිසි ලෙසකින්වත් කියන්නේ නෑ විද්යාව නොපිළිපදින්න කියලා. අපි පවසන්නේ බටහිර චින්තනය මත ගොඩ නැගී ඇති විද්යාව වෙනුවට පෙරදිග සාරධර්ම සහ සංස්කෘතිය මත ගොඩ නැගුනු සහ බුදු දහම උල්ලංඝනය නොකරන අපේම හෙළ විද්යාවක් නැවතත් බිහි කර ගත යුතු බවයි.
කුඹුරක් සී සෑමටනම් කුඹුරට බහින්නේ ඕනෑනේ. කුඹුරට බහින්නේ නැතිව ඒ කුඹුර සී සාන එක ප්රායෝගික නෑ. එසේම පෙරදිග සංස්කෘතිය මත හැදී වැඩුනු කෙනෙක් බටහිර විද්යාව දියුණු කිරීමට උත්සාහ කිරීමත් එලෙස කුඹුරට නොබැස සී සෑමට උත්සාහ කිරීමට සමානයි. ඉතින් බටහිර විද්යාව සඳහා සිංහලයන්ට එතරම් දායකත්වයක් දීමට නොහැකි වී ඇත්තේ බටහිර විද්යාව එකහෙළාම විශ්වාස කරමින් එය පිළිපදින “ගන්ධබ්බ සිංහලයන්” පවා කුඩා කාලයේදී සිංහල බෞද්ධ සංස්කෘතිය මත ජීවත් වූ නිසාම, යුදෙව් ක්රිස්තියානි චින්තනය මත මුල් බැසගෙන නොසිටීම නිසයි.
ඉසුරුමුණියේ තාරකා දොරටුව - අතීත හෙළයන් පිටසක්වල සමග සබඳතා පැවැත්වුවේ හෙළ විද්යාවන්ගේ මහිමයෙනි
ශ්රී ලංකාවේ නව නිර්මාණ කරන උදවියව මොහොතක් මෙනෙහි කර බලමු. ඔවුන්ගේ නව නිර්මාණ වල විශේෂ ලක්ෂණයක්නම් එමගින් සේවයක් මිස කිසිසේත්ම කා හටවත් හානියක් සිදු නොවීම නේද? එසේම ඔවුන්ගෙන් අති බහුතරය විශ්වවිද්යාල උපාධි ඇති උදවිය නොවන බව දක්නට ලැබේ. මන්ද යත් අද ලංකාවේ විශ්වවිද්යාල යනු බටහිර දැණුම පොම්ප කරමින් “ගන්ධබ්බ සිංහලයන්” ව බිහි කරන තාක්ෂණ අයතන බවට පත් වී තිබේ. ඔවුන් උපාධිය ලබන්නේ වැඩි වැටුප් සහිත රැකියාවක් කිරීමට මිස තම චින්තනය, බුද්ධිය සහ දැණුම දියුණු කරගෙන තමාට මෙන්ම රටටත් සේවයක් කිරීමට නොවේ. ඉතින් එකී සිංහල නව නිර්මාණකරුවන්ට උපාධියක් තිබුනද නැතද ඔවුන්ගෙන් “අති බහුතරය” වහාහී සිංහල බෞද්ධ සංස්කෘතිය තුළ ජීවත් වූ උදවියම බව මෙමගින් පැහැදිලි වේ.
එනම් අද ලංකාවේ සම්මත වී ඇති තවත් එක් තීරණ ගැනීමේ ක්රමවේදයක් වන බටහිර විද්යාව, යුදෙව් ක්රිස්තියානි නූතනත්වය සහ බටහිර පරිහෝජනවාදී සංස්කෘතියෙන් වියුක්ත කොට, එය බුදු දහම මත පදනම් වූ “සිංහල බෞද්ධ සංස්කෘතිය” තුළ ජීවත් කරවන තුරු අපට අපේම විද්යා දැණුම් සම්භාරයක් නැවතත් නිර්මාණය කිරීමට නොහැක.
